Heb je goed geluisterd naar Oma?

Voor een algemene inleiding over deze 'opvoedingsectie' klik op het voetgangersbord in de linkerbalk. Voor beter begrip van de terminologie lees eerst de informatielijn.

De manier waarop we tijdens de opvoeding omspringen met het concept 'gehoorzaamheid' kan tekenend zijn voor het belang dat wij zelf hechten aan gehoorzaamheid. Op deze pagina staan we stil bij dit idee en het effect ervan op de opvoeding van kinderen.

BIJBEL EN GOD
In de bijbel wordt niet onduidelijk gedaan over de gewenste omgang ten opzichte van gehoorzaamheid. God zegt Adam en Eva dat ze niet van de vruchten van een bepaalde boom mogen eten. Deze boom van kennis van goed en kwaad is verboden terrein. Als Eva dan toch een vruchtje plukt ontsteekt onze schepper in woede en toorn: mensen zullen voor altijd zware bevallingen hebben en mannen zullen altijd hard moeten werken en als klap op de vuurpijl worden ze ook nog eens het 'paradijs' uitgezet en de deur wordt op slot gegooid met een verbluffende vuurtechniek.

De conclusie van dit verhaal dat aan de basis staat van het Christendom is wel dat het ons wil doen laten geloven dat het beter is om te gehoorzamen dan om zelf het verschil te ontdekken tussen goed en kwaad. Je moet luisteren want dan weet je zeker dat het goed blijft gaan, als je niet doet wat anderen zeggen dan gaat het mis.

Door dit boek zijn generaties mensen grootgebracht met het idee dat gehoorzamen erg belangrijk is en ook wel als een deugd gezien kan worden. Als iedereen maar zou luisteren dan zouden er geen problemen zijn. Dat concept kan ook makkelijk worden doorgegeven aan onze kinderen, maar de vraag is: in hoeverre is dat een gezonde gedachte die past binnen een ascenderende levensstijl?

SLAVENHOUDING
Binnen het ascentieperspectief van deze site wordt verondersteld dat wij mensen voor een groot deel een soort slavenmentaliteit hebben ontwikkeld. Wij zijn niet te beroerd om veel te werken, al klagen we er soms wel over. We zijn tevreden met een vakantietje af en toe naar Frankrijk of Duitsland, een nieuwe LCD-Televisie, wat stiekeme downloads van allerlei films en cd's via internet en verder voelen we ons vrij omdat we in een vrij land leven.

Tegenwoordig neig ik er steeds sterker naar om te denken dat we geneigd zijn om een wat gemechaniseerd leven te leiden zonder al te veranderingen met een vrij hoge mate van voorspelbaarheid. Liever geen risico's nemen want anders zou je baan of hypotheek in gevaar kunnen komen en dan barst de ellende vast en zeker goed los.

En dan zit je aan tafel met een stel volwassenen en een paar opgroeiende kinderen. De volwassenen praten over allerlei zaken die vrij nietszeggend zijn en de kinderen kijken en luisteren mee naar hun voorbeelden. Ik zou het eerder stimuleren als kinderen in opstand komen tegen veel van die momenten van 'lege nietszeggendheid' en niet hun best doen om zich aan te passen.

DOEN WAT OMA ZEGT, HE?
Het meest treffende van deze gehoorzaamheidsethiek is wel de vraag die gesteld wordt aan kinderen die even ergens anders geweest zijn: "En, heeft ze goed geluisterd?" of direct naar het kind zelf voordat je haar ergens naar toe brengt: "Zo, schat, en je weet het, he, goed luisteren naar wat Opa zegt." Het is natuurlijk allemaal vaak goed bedoeld, maar op deze manier leer je kinderen dat het per definitie goed is om 'gehoorzaam' te zijn.

Natuurlijk wil een ascentieperspectief ook weer niet zeggen dat het verstandig is dat kinderen zoveel mogelijk ongehoorzaam zijn. Het is eerder zaak om kinderen te leren dat ze niet zomaar alles moeten doen wat anderen zeggen, maar dat ze leren eerst bij zichzelf af te vragen of dat wel 'goed' voelt. Je zou in plaats van gehoorzaamheid te stimuleren eerder kinderen kunnen stimuleren om te leren naar zichzelf te luisteren om van daaruit te handelen.

In de praktijk zou je in mijn ogen het beste in het geheel dit soort gehoorzaamheidsvragen/opmerkingen achterwege laten. Je zou dan eerder dingen kunnen zeggen als, "Nou, veel plezier jullie samen", "Maak er iets moois van". Het is mijn indruk dat kinderen vanzelf wel luisteren naar volwassenen die zinnige dingen zeggen.

ANGST VOOR CHAOS
Waarschijnlijk ligt ten grondslag aan het doorgeven van het gehoorzaamheidsthema een zekere angst voor chaos en anarchie. We horen al zoveel verhalen van kinderen die de baas thuis zijn; gezinnen waar de ouders niets meer te zeggen hebben en dan hebben we het niet eens over al die brutale kinderen die ook buitenshuis anderen het leven vaak zuur maken.

Soms moeten kinderen natuurlijk gewoon luisteren en doen wat er gevraagd wordt, maar dat hoort dan vooral voort te komen uit het idee dat het ook redelijk is wat er gevraagd wordt door de ouders. Kinderen moeten ook leren dat sommige dingen wel kunnen en andere dingen weer niet.

CONCLUSIE
Het kernidee van deze pagina is dat je als ouder je er bewust van kunt worden dat je gehoorzaamheid eist vanwege het idee dat gehoorzaamheid heel goed is. Dat je moet luisteren naar mensen die zeggen het beter te weten. Dat het kritiekloos doen wat god/ouders/leraren/bazen zeggen nastrevenswaardig is. Dat het goed is om volgzaam te zijn.

Stel je eens voor dat het daadwerkelijk zo zou zijn dat onze planeet aan het ascenderen is, waardoor het voor de mensen die op de planeet wonen steeds moeilijker zou worden om schadelijke gedachten te hebben, dan wordt het in de loop der tijd steeds vanzelfsprekender dat mensen inzien dat gehoorzaamheid veel raakvlakken heeft met volgzame slaafsheid en dat dit een uitermate schadelijk gedachtenpatroon is. We zouden eerder ons best kunnen doen om weer te vertrouwen in onze eigen vermogens om te oordelen wat goed en kwaad is. We hebben die appel immers niet voor niks gegeten. Het wordt tijd om onze eigen autoriteit van binnen te trainen.